{"id":21,"date":"2022-12-20T18:27:20","date_gmt":"2022-12-20T17:27:20","guid":{"rendered":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.tk\/?p=21"},"modified":"2023-03-30T12:19:49","modified_gmt":"2023-03-30T10:19:49","slug":"wpis-kolejny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/?p=21","title":{"rendered":"Boles\u0142aw Wysoki i jego denary"},"content":{"rendered":"\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

            Boles\u0142aw Wysoki by\u0142 synem W\u0142adys\u0142awa II zwanego Wygna\u0144cem i wnukiem Boles\u0142awa Krzywoustego. W ostatnich latach \u017cycia Boles\u0142aw Krzywousty sporz\u0105dzi\u0142 testament, wed\u0142ug kt\u00f3rego swoim nast\u0119pc\u0105 na tronie polskim ustanowi\u0142 W\u0142adys\u0142awa II, syna z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa wyznaczaj\u0105c mu rol\u0119 ksi\u0119cia \u2013 seniora, w\u0142adcy ca\u0142ego pa\u0144stwa, przyznaj\u0105c mu jednocze\u015bnie jako ziemi\u0119 dziedziczn\u0105, \u015al\u0105sk. Synom z drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa Krzywousty przyzna\u0142: Boles\u0142awowi K\u0119dzierzawemu \u2013 Mazowsze, a Mieszkowi III –  Wielkopolsk\u0119. Wdowa Salomea otrzyma\u0142a jako opraw\u0119 ziemi\u0119 \u0142\u0119czyck\u0105 i sieradzk\u0105. Mieli oni by\u0107 podporz\u0105dkowani seniorowi. Ziemia krakowska i Pomorze mia\u0142y by\u0107 w gestii ka\u017cdorazowego seniora.<\/p>\n\n\n\n

            W\u0142adys\u0142aw mia\u0142 zamiar w pe\u0142ni realizowa\u0107 za\u0142o\u017cenia testamentu, gdy\u017c jedynie silna w\u0142adza centralna gwarantowa\u0142a odpowiedni\u0105 pozycj\u0119 pa\u0144stwa na arenie mi\u0119dzynarodowej. Nie odpowiada\u0142o to juniorom, kt\u00f3rzy chcieli by\u0107 samodzielni i mo\u017cnow\u0142adcom oraz biskupom, kt\u00f3rzy woleli mie\u0107 do czynienia z kilkoma ksi\u0105\u017c\u0119tami s\u0142abymi ni\u017c z jednym silnym w\u0142adc\u0105.<\/p>\n\n\n\n

            Zacz\u0119\u0142y si\u0119 konflikty i bratob\u00f3jcze wojny, kt\u00f3re W\u0142adys\u0142aw niestety przegra\u0142. W efekcie musia\u0142 wraz z rodzin\u0105 opu\u015bci\u0107 Polsk\u0119 i szuka\u0107 schronienia w Niemczech, u krewnych \u017cony Agnieszki, kt\u00f3ra by\u0142a blisk\u0105 krewn\u0105 kr\u00f3l\u00f3w i cesarzy niemieckich. <\/p>\n\n\n\n

            Na czas pobytu w Niemczech otrzyma\u0142 W\u0142adys\u0142aw z rodzin\u0105 do dyspozycji zamek w Altenburgu.<\/p>\n\n\n\n

            W czasie o\u015bmioletnich rz\u0105d\u00f3w w Polsce, W\u0142adys\u0142aw II wybija\u0142 cztery typy denar\u00f3w, z kt\u00f3rych dwa przedstawiono na fotografiach 1 i 2.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

                               Fot. 1. Denar W\u0142adys\u0142awa II, mennica Krak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

            Na fotografii 1 pokazano denar W\u0142adys\u0142awa II, wybity przez mennic\u0119 krakowsk\u0105 w latach 1140 \u2013 1142. Awers przedstawia popiersie ksi\u0119cia w zbroi, trzymaj\u0105cego miecz i tarcz\u0119, a rewers \u2013 popiersie \u015bw. Wojciecha trzymaj\u0105cego pastora\u0142 i Ewangeli\u0119. \u015arednica monety \u2013 13 mm, masa ok. 0,5 g.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

                            <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

              Fotografia 2 przedstawia denara W\u0142adys\u0142awa II wybitego przez mennic\u0119 krakowsk\u0105 w latach 1144 \u2013 1146. Na awersie monety wida\u0107 jak ksi\u0105\u017c\u0119 pokonuje przeciwnika,a na rewersie or\u0142a chwytaj\u0105cego zaj\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n

              Przekaz wizerunku na tym denarze zdaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 pokonuje przeciwnik\u00f3w jak orze\u0142 zaj\u0105ca. Rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 niestety inna. \u015arednica denara wynosi ok. 14 mm, a masa 0,49 g.<\/p>\n\n\n\n

            W czasie pobytu w Altenburgu, W\u0142adys\u0142aw prowadzi\u0142 negocjacje dotycz\u0105ce powrotu do kraju. Negocjacje ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 latami. Zabiegi W\u0142adys\u0142awa popierali kolejni w\u0142adcy Niemiec oraz papie\u017ce. W 1157 roku dosz\u0142o nawet do interwencji zbrojnej Fryderyka I Barbarossy. Boles\u0142aw K\u0119dzierzawy obiecywa\u0142 umo\u017cliwi\u0107 powr\u00f3t W\u0142adys\u0142awa, ale uzgodnie\u0144 nie dotrzymywa\u0142, gdy\u017c nadal uwa\u017ca\u0142 go za zbyt gro\u017anego konkurenta do tronu seniora.<\/p>\n\n\n\n

             W\u0142adys\u0142aw i Agnieszka mieli trzech syn\u00f3w: Boles\u0142awa Wysokiego, Mieszka Pl\u0105tonogiego, Konrada i c\u00f3rk\u0119 Ryks\u0119 ( Rychez\u0119 ).<\/p>\n\n\n\n

            Boles\u0142aw Wysoki urodzi\u0142 si\u0119 w roku 1127. Od wczesnej m\u0142odo\u015bci bra\u0142 udzia\u0142 w wyprawach wojennych i misjach dyplomatycznych. O\u017ceni\u0142 si\u0119 ze Zwinis\u0142aw\u0105 c\u00f3rk\u0105 Wsiewo\u0142oda, Wielkiego Ksi\u0119cia Kijowskiego co umacnia\u0142o sojusz ojca z Rusi\u0105 Kijowsk\u0105. Po opuszczeniu Polski zamieszka\u0142 z \u017con\u0105 w Altenburgu, razem z pozosta\u0142\u0105 rodzin\u0105. Tutaj Zwinis\u0142awa urodzi\u0142a dwoje dzieci \u2013 Jaros\u0142awa i Olg\u0119.<\/p>\n\n\n\n

            Boles\u0142aw dzia\u0142a\u0142 na dworze cesarskim w s\u0142u\u017cbie dyplomatycznej, staraj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b zobowi\u0105za\u0107 cesarza do interwencji w sprawie powrotu ojca na polski tron. Prawdopodobnie wzi\u0105\u0142 wraz z ojcem W\u0142adys\u0142awem udzia\u0142 w II wyprawie krzy\u017cowej do Ziemi \u015awi\u0119tej pod wodz\u0105 Konrada III. Je\u017adzi\u0142 w s\u0142u\u017cbie dyplomatycznej do W\u0142och, by\u0142 \u015bwiadkiem wymienianym na wystawianych dokumentach.<\/p>\n\n\n\n

            Podczas jednej z kampanii wojennych dokona\u0142 bohaterskiego wyczynu pod murami Mediolanu. W oparciu o opis zamieszczony w Kronice ksi\u0105\u017c\u0105t polskich i Kronik\u0119 polsko-\u015bl\u0105sk\u0105 Jan D\u0142ugosz pisze m.in.:<\/p>\n\n\n\n

\u201c W czasie obl\u0119\u017cenia pewien rycerz z Mediolanu niezwyk\u0142ej si\u0142y i postawy, kt\u00f3r\u0105 dor\u00f3wnywa\u0142 Cyklopom, wyje\u017cd\u017ca\u0142 z Mediolanu na koniu i ufny w sw\u0105 si\u0142\u0119 fizyczn\u0105, wyzywa\u0142 rycerzy cesarza do pojedynku. Kiedy przez wiele dni powtarza\u0142 to wyzwanie, a wszyscy uchylali si\u0119 przed widocznym niebezpiecze\u0144stwem, rycerz ten obrzuciwszy wyzwiskami rycerzy cesarza zarzuci\u0142 im tch\u00f3rzostwo i zniewie\u015bcia\u0142o\u015b\u0107. To wydarzenie sta\u0142o si\u0119 dla ksi\u0119cia polskiego Boles\u0142awa podniet\u0105 do okazania bohaterskiego ducha. Wyst\u0105pi\u0142 wi\u0119c konno, by podj\u0105\u0107 pojedynek z rycerzem \u2013 gigantem. Dostarczy\u0142 on obu wojskom interesuj\u0105cego widowiska, bo i \u017co\u0142nierze cesarza wylegli z obozu  i Mediola\u0144czycy z wie\u017c i mur\u00f3w zbiegli si\u0119 by w milczeniu, z wielkim powszechnym podziwem ogl\u0105da\u0107 wynik przysz\u0142ej walki. W najwi\u0119kszym p\u0119dzie koni, rycerze \u015bcieraj\u0105 si\u0119 najpierw kopiami, lecz kiedy cios rycerza z Mediolanu chybi\u0142, a Boles\u0142aw tak go kopi\u0105 ugodzi\u0142 i potrz\u0105sn\u0105\u0142 nim, \u017ce olbrzym odni\u00f3s\u0142szy \u015bmierteln\u0105 ran\u0119 osun\u0105\u0142 si\u0119 z konia na ziemi\u0119 by wyzion\u0105\u0107 ducha. Boles\u0142aw nie zwlekaj\u0105c, by\u0142 bowiem m\u0119\u017cem rzadkiej ruchliwo\u015bci sam r\u00f3wnie\u017c zeskoczy\u0142 z konia. Dobija le\u017c\u0105cego olbrzyma i obdarte ze zbroi cia\u0142o zostawia na \u015brodku placu.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

   <\/em>       W taki to spos\u00f3b Boles\u0142aw zdoby\u0142 wielkie uznanie w\u015br\u00f3d ksi\u0105\u017c\u0105t i rycerstwa, sta\u0142 si\u0119 s\u0142awny, pisali o jego czynie kronikarze, a cesarz obdarowa\u0142 Boles\u0142awa z\u0142otym \u0142a\u0144cuchem, kt\u00f3ry zdj\u0105\u0142 z szyi.<\/p>\n\n\n\n

          W 1159 roku zmar\u0142 w Altenburgu W\u0142adys\u0142aw II, a w 1163 roku Agnieszka. Dopiero po ich \u015bmierci i kolejnych negocjacjach Boles\u0142aw K\u0119dzierzawy zgodzi\u0142 si\u0119 odda\u0107 dziedziczny \u015al\u0105sk i ziemi\u0119 lubusk\u0105 potomkom W\u0142adys\u0142awa, zatrzymuj\u0105c Wroc\u0142aw, G\u0142og\u00f3w, Opole i kilka innych grod\u00f3w. Na \u015al\u0105sk wr\u00f3ci\u0142 Boles\u0142aw Wysoki oraz jego m\u0142odszy brat Mieszko Pl\u0105tonogi.<\/p>\n\n\n\n

          Pocz\u0105tkowo bracia rz\u0105dzili wsp\u00f3lnie, g\u0142\u00f3wnie jednak Boles\u0142aw. Dzia\u0142aj\u0105c razem rych\u0142o odbili zbrojnie grody \u015bl\u0105skie przetrzymywane przez Boles\u0142awa K\u0119dzierzawego.<\/p>\n\n\n\n

         Po okresie zgodnego dzia\u0142ania Pl\u0105tonogiemu ten uk\u0142ad przesta\u0142 odpowiada\u0107. O udzia\u0142 w rz\u0105dach upomnia\u0142 si\u0119 te\u017c Konrad, kt\u00f3ry pierwotnie kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 na duchownego oraz pierworodny syn Boles\u0142awa Wysokiego, Jaros\u0142aw. Powsta\u0142 konflikt, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do bratob\u00f3jczych wojen. W ich wyniku Boles\u0142aw Wysoki zaskoczony t\u0105 sytuacj\u0105, dwukrotnie musia\u0142 szuka\u0107 schronienia poza \u015al\u0105skiem.<\/p>\n\n\n\n

         Ostatecznie bracia i syn pogodzili si\u0119, ale kosztem podzia\u0142u \u015al\u0105ska na cztery ksi\u0119stwa. Boles\u0142aw Wysoki zatrzyma\u0142 wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z Wroc\u0142awiem, Legnic\u0105 i \u015awidnic\u0105, Mieszko Pl\u0105tonogi \u2013 ksi\u0119stwo z Raciborzem i Cieszynem, Konrad \u2013 ksi\u0119stwo G\u0142ogowskie, a Jaros\u0142aw \u2013 Opolskie. Po tym kompromisie nasta\u0142y na \u015al\u0105sku lata pokoju, a po \u015bmierci Konrada i Jaros\u0142awa, ich ksi\u0119stwa wr\u00f3ci\u0142y do Boles\u0142awa.<\/p>\n\n\n\n

         Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Boles\u0142aw Wysoki jest nie tylko \u015bwietnym rycerzem, ale r\u00f3wnie\u017c bardzo dobrym, \u015bwiat\u0142ym i gospodarnym w\u0142adc\u0105. Przebywaj\u0105c wiele lat na wygnaniu za granic\u0105 zapozna\u0142 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi systemami gospodarczymi i wiedz\u0119 t\u0119 umiej\u0119tnie wykorzysta\u0142. Unowocze\u015bni\u0142 rolnictwo, zagospodarowa\u0142 nieu\u017cytki i ziemi\u0119 le\u017c\u0105c\u0105 od\u0142ogiem m.in. sprowadzaj\u0105c kolonist\u00f3w z innych dzielnic Polski, z Czech, Flandrii, Walonii i Niemiec. Zacz\u0119li osiedla\u0107 sie tez \u017bydzi. Boles\u0142aw popiera\u0142 rozw\u00f3j miast, rzemios\u0142a i handlu. Du\u017co inwestowa\u0142, m.in. zbudowa\u0142 pierwszy murowany zamek w Legnicy, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja we Wroc\u0142awiu i ufundowa\u0142 opactwo Cysters\u00f3w w Lubi\u0105\u017cu. Stworzy\u0142 podstawy gospodarczego rozwoju \u015al\u0105ska.<\/p>\n\n\n\n

        Boles\u0142awowi Wysokiemu przypisuje si\u0119 rozw\u00f3j g\u00f3rnictwa z\u0142ota i srebra, to on sprowadzi\u0142 do Z\u0142otoryi do\u015bwiadczonych g\u00f3rnik\u00f3w m.in. z Saksonii.<\/p>\n\n\n\n

         Z\u0142oto wyst\u0119puj\u0105ce na \u015al\u0105sku wydobywali ju\u017c Celtowie 250 \u2013 200 lat p.n.Ch. , o czym \u015bwiadcz\u0105 odkrycia archeolog\u00f3w, ale Boles\u0142aw Wysoki stara\u0142 si\u0119 i t\u0105 dziedzin\u0119 gospodarki odpowiednio zorganizowa\u0107 i podporz\u0105dkowa\u0107 swojej w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n

         W zwi\u0105zku ze zwi\u0119kszeniem wydobycia z\u0142ota i srebra mo\u017cliwy sta\u0142 si\u0119 szybki rozw\u00f3j mennictwa. Ksi\u0105\u017c\u0119 m\u00f3g\u0142 bardziej masowo wybija\u0107 monety, kt\u00f3re w pe\u0142ni zaspokaja\u0142y potrzeby lokalnego rynku. Przynios\u0142o to ksi\u0119ciu znaczne dochody, tym bardziej, \u017ce cz\u0119sto nast\u0119powa\u0142a ich wymiana, a poza tym w\u0142asna moneta podnosi\u0142a presti\u017c ksi\u0119stwa.<\/p>\n\n\n\n

          T\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 dynamicznie rozwija\u0142 syn Boles\u0142awa, Henryk Brodaty, kt\u00f3ry w roku 1211 wystawi\u0142 dokument nadaj\u0105cy Z\u0142otoryi, a w 1217 Lw\u00f3wkowi \u015bl\u0105skiemu prawa miejskie. Ustanowi\u0142 te\u017c \u201c Prawo wolno\u015bci g\u00f3rniczej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

          Na pami\u0105tk\u0119 tych wydarze\u0144, Oddzia\u0142 Legnicki Polskiego Towarzystwa Archeologicznego i Numizmatycznego wyemitowa\u0142 w roku 1984 medal pokazany na fotografii 3.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n\n\n

         Fot. 3. Medal upami\u0119tniaj\u0105cy najstarsze o\u015brodki kopalnictwa z\u0142ota na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n

          Awers przedstawia piecz\u0119\u0107 z piastowskim or\u0142em i napisem \u201c Decretum Civitatis De Aureo Monte\u201d, napis \u201c Najstarsze o\u015brodki kopalnictwa z\u0142ota na Dolnym \u015al\u0105sku\u201d oraz emitenta \u2013 Odzia\u0142 Legnicki PTA i N 1984.<\/p>\n\n\n\n

           Na rewersie pokazano ksi\u0119cia wizytuj\u0105cego kopalni\u0119 z\u0142ota, a w tle poszukiwacza wyp\u0142ukuj\u0105cego z\u0142oto ze strumienia oraz napisy \u2013 Aureo Monte 1211, Leoberga 1217 i \u201c Nadanie przez Henryka Brodatego prawa wolno\u015bci g\u00f3rniczej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Medal wykonano z miedzi w kszta\u0142cie kwadratu, o wymiarach 65 x 65 mm.<\/p>\n\n\n\n

           Obecnie to co Boles\u0142aw Wysoki zapocz\u0105tkowa\u0142, kontynuuje Kombinat G\u00f3rniczo \u2013 Hutniczy ( KGHM ), kt\u00f3ry wydobywa i przerabia rud\u0119 miedzi ze z\u0142\u00f3\u017c, kt\u00f3re jak si\u0119 okaza\u0142o s\u0105 najwi\u0119ksze w Europie! Podczas przerabiania rudy miedzi uzyskuje si\u0119 m.in. srebro ( drugie miejsce na \u015bwiecie pod wzgl\u0119dem wydobycia ) oraz w mniejszych ilo\u015bciach z\u0142oto, o\u0142\u00f3w, molibden, ren, selen i inne.<\/p>\n\n\n\n

         Pod rz\u0105dami Boles\u0142awa Wysokiego, zniszczony i zaniedbany \u015al\u0105sk szybko sta\u0142 si\u0119 najlepiej zagospodarowan\u0105 dzielnic\u0105 Polski, a o \u00f3wczesnej zamo\u017cno\u015bci \u015al\u0105ska najlepiej \u015bwiadcz\u0105 znajdywane skarby, jak na przyk\u0142ad ten, kt\u00f3ry znaleziono w G\u0142ogowie.<\/p>\n\n\n\n

W katalogu p.t.: \u201c Skarb z G\u0142ogowa\u201d, wydanym przez miejscowe Muzeum Archeologiczno \u2013 Historyczne czytamy m.in., \u017ce w pa\u017adzierniku 1987 r. dwaj dzia\u0142kowcy wykonuj\u0105cy prace melioracyjne na jednej z dzia\u0142ek przy Osiedlu Piast\u00f3w w G\u0142ogowie natrafili na stare srebrne monety, kt\u00f3rych zebrali w sumie 41 i jeszcze tego samego dnia przekazali pracownikom muzeum. Przybyli archeolodzy stwierdzili, ze w ziemi zalega\u0142a ogromna ilo\u015b\u0107 srebrnych monet. Po przeliczeniu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w skarbie znajdowa\u0142o si\u0119 w sumie 20 638 srebrnych monet, kilka tysi\u0119cy ich fragment\u00f3w oraz kilka srebrnych kr\u0105\u017ck\u00f3w, siedem sztabek i jedna bry\u0142ka srebra. <\/p>\n\n\n\n

        Skarb by\u0142 pierwotnie jeszcze wi\u0119kszy, jednak du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 monet zrabowano jeszcze przed przybyciem archeolog\u00f3w na miejsce odkrycia. Zaginionych monet mog\u0142o by\u0107 nawet kilka tysi\u0119cy. Zosta\u0142y one sprzedane prywatnym kolekcjonerom z Polski i zagranicy, pojawi\u0142y si\u0119 na aukcjach m.in. w Warszawie, Gda\u0144sku, Monachium i Kolonii. Cz\u0119\u015b\u0107 z tych monet zosta\u0142a zakupiona przez muzea, m.in. Zamek Kr\u00f3lewski w Warszawie, muzea w \u0141odzi, Wroc\u0142awiu i Gorzowie Wielkopolskim.<\/p>\n\n\n\n

          W wyniku bada\u0144 stwierdzono, \u017ce najm\u0142odsze monety w skarbie pochodz\u0105 z pierwszej po\u0142owy XIII w. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 monet datuje si\u0119 na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 XII w., a najstarsze, pojedyncze egzemplarze zosta\u0142y wybite pod koniec XI w. Warto\u015b\u0107 skarbu oszacowano na 34 grzywny. Za tak\u0105 ilo\u015b\u0107 srebra mo\u017cna by\u0142o w \u015bredniowieczu kupi\u0107 wie\u015b.<\/p>\n\n\n\n

          G\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 skarbu stanowi\u0105 denary przy stosunkowo niewielkim udziale jednostronnych brakteat\u00f3w. Dominuj\u0105 monety z ziem polskich, g\u0142\u00f3wnie \u015al\u0105ska. W\u015br\u00f3d pieni\u0119dzy polskich przewa\u017caj\u0105 monety ksi\u0119cia Boles\u0142awa Wysokiego i Mieszka Pl\u0105tonogiego, kt\u00f3rych udzia\u0142 w skarbie wynosi 86%.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

         Fot. 4.  Denar Boles\u0142awa Wysokiego, mennica Wroc\u0142aw ( 1179 \u2013 1185\/90 )<\/p>\n\n\n\n

Fotografia 4 pokazuje denara Boles\u0142awa Wysokiego z mennicy wroc\u0142awskiej. \u015arednica monety wynosi 16 mm, masa 0,32 g. Awers przedstawia \u015aw. Wojciecha w stroju pontyfikalnym, a rewers \u2013 scen\u0119 walki ksi\u0119cia z lwem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 5. Denar Boles\u0142awa Wysokiego, mennica Wroc\u0142aw ( 1185\/90 – 1201 ).<\/p>\n\n\n\n

Denar Boles\u0142awa Wysokiego z fotografii 5 ma \u015brednic\u0119 17 mm i mas\u0119 0,27 g. Awers tego denara przedstawia krzy\u017c z czterech pere\u0142kowych linii oraz skr\u00f3t imienia ksi\u0119cia \u2013 BOLE, a rewers \u2013 dwie postacie trzymaj\u0105ce proporzec skierowany w lewo.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

        Fot. 6. Denar Boles\u0142awa Wysokiego lub\/i Henryka Brodatego, mennica  G\u0142og\u00f3w ( ? )<\/p>\n\n\n\n

         Fotografia 6 przedstawia denara Boles\u0142awa Wysokiego, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 by\u0107 wybijany jeszcze w czasie panowania Henryka Brodatego lub tylko przez tego ksi\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c ten denar do tej pory wyst\u0119puje tylko ( poza jednym wyj\u0105tkiem )w skarbach znajdywanych na terenie G\u0142ogowa lub jego najbli\u017cszej okolicy, przypuszcza si\u0119, \u017ce by\u0142 wybijany w mennicy znajduj\u0105cej si\u0119 w tym mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Na awersie tego denara widzimy roma\u0144ski tr\u00f3jnawowy ko\u015bci\u00f3\u0142 halowy, a na rewersie wie\u017c\u0119 zamku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

        Fot. 7.  Denar Boles\u0142awa Wysokiego lub\/i Henryka Brodatego.<\/p>\n\n\n\n

           Denar pokazany na fotografii 7 jest przypuszczalnie p\u00f3\u017aniejsz\u0105 odmian\u0105 denara z fotografii 6, wykonan\u0105 inn\u0105 par\u0105 t\u0142ok\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz denar\u00f3w Boles\u0142aw Wysoki wybija\u0142 w du\u017cej ilo\u015bci brakteaty, czyli monety wybijane jednostronnie. Ich wizerunek by\u0142 identyczny jak awers monety pokazanej na fotografii 5, t.zn. przedstawia\u0142 krzy\u017c z czterech pere\u0142kowych linii oraz skr\u00f3t imienia ksi\u0119cia \u2013 BOLE.<\/p>\n\n\n\n

          W XIII wieku brakteaty stawa\u0142y si\u0119 z czasem coraz cie\u0144sze i bardzo \u0142amliwe. Zacz\u0119to je wi\u0119c dla usztywnienia i wzmocnienia wykonywa\u0107 z wyt\u0142oczonym wzd\u0142u\u017c obrze\u017ca ko\u0142nierzem. W wyniku tych zabieg\u00f3w ich wygl\u0105d upodobni\u0142 je do guzik\u00f3w, st\u0105d przyj\u0119\u0142a si\u0119 nazwa brakteat\u00f3w guziczkowych.<\/p>\n\n\n\n

         Fotografia 8 przedstawia przyk\u0142ad takiej monety. Wida\u0107 na niej symbolicznie pokazany zamek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

        Fot. 8. \u015al\u0105ski brakteat guziczkowy z XIII wieku.<\/p>\n\n\n\n

         Boles\u0142aw Wysoki zmar\u0142 w 1201 roku i zosta\u0142 pochowany na \u015brodku prezbiterium, przed g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzem w ko\u015bciele klasztoru Cysters\u00f3w w Lubi\u0105\u017cu, kt\u00f3ry ufundowa\u0142 za \u017cycia. Obecna p\u0142yta nagrobna znajduj\u0105ca si\u0119 w ko\u015bciele pochodzi z XIV wieku i jest bardzo zniszczona, trudno czytelna. Jej wygl\u0105d by\u0142 mo\u017cliwy do odtworzenia na podstawie ilustracji zawartej w roczniku          \u201cLiegnitzische Jahrbucher\u201c Jawor 1733, G. Thebesiusa ze zbior\u00f3w Biblioteki K\u00f3rnickiej zreproduktowanej i zamieszczonej w ksi\u0105\u017cce P.Wiszewskiego \u201cW\u0142adys\u0142aw Wygnaniec i jego czasy\u201d, kt\u00f3ra tam zosta\u0142a sfotografowana.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

          Fot. 9. P\u0142yta nagrobna Boles\u0142awa Wysokiego, XIV wiek.<\/p>\n\n\n\n

        Dzie\u0142o Boles\u0142awa Wysokiego z powodzeniem kontynuowa\u0142 jego syn Henryk Brodaty.<\/p>\n\n\n\n

                  Wa\u017cniejsze \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Boras Z. \u201cKsi\u0105\u017c\u0119ta piastowscy \u015al\u0105ska\u201d  1974<\/li>\n\n\n\n
  • Chutkowski J. \u201cPiastowscy w\u0142adcy G\u0142ogowa\u201d 1996<\/li>\n\n\n\n
  • Ksi\u0105\u017cek K., Paszkiewicz B. \u201cSkarb z G\u0142ogowa\u201d  2012<\/li>\n\n\n\n
  • Kopicki E.  \u201cKatalog podstawowych typ\u00f3w monet i banknot\u00f3w Polski oraz ziem historycznie z Polsk\u0105 zwi\u0105zanych. t. I, \u015bredniowiecze, cz. 1. Monety kr\u00f3l\u00f3w i ksi\u0105\u017c\u0105t polskich 960 \u2013 1501 r.\u201d  1974<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                               <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Boles\u0142aw Wysoki by\u0142 synem W\u0142adys\u0142awa II zwanego Wygna\u0144cem i wnukiem Boles\u0142awa Krzywoustego. W ostatnich latach \u017cycia Boles\u0142aw Krzywousty sporz\u0105dzi\u0142 testament, wed\u0142ug kt\u00f3rego swoim nast\u0119pc\u0105 na tronie polskim ustanowi\u0142 W\u0142adys\u0142awa II, syna z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa wyznaczaj\u0105c mu rol\u0119 ksi\u0119cia \u2013 seniora, w\u0142adcy ca\u0142ego pa\u0144stwa, przyznaj\u0105c mu jednocze\u015bnie jako ziemi\u0119 dziedziczn\u0105, \u015al\u0105sk. Synom z drugiego ma\u0142\u017ce\u0144stwa Krzywousty […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-21","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21"}],"version-history":[{"count":34,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1174,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21\/revisions\/1174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}