{"id":278,"date":"2023-02-23T10:46:34","date_gmt":"2023-02-23T09:46:34","guid":{"rendered":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.tk\/?p=278"},"modified":"2023-03-30T08:54:52","modified_gmt":"2023-03-30T06:54:52","slug":"moja-przygoda-z-archeologia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/?p=278","title":{"rendered":"Moja przygoda z archeologi\u0105 i \u015blady bydgoskiej tragedii"},"content":{"rendered":"\n<p>Ju\u017c od najm\u0142odszych lat interesowa\u0142em si\u0119 histori\u0105 oraz dziedzinami z histori\u0105 zwi\u0105zanymi, szczeg\u00f3lnie numizmatyk\u0105 i archeologi\u0105.<br>Tworz\u0105c kolekcj\u0119 monet marzy\u0142em r\u00f3wnie\u017c o tym by stworzy\u0107 zbi\u00f3r artefakt\u00f3w z czas\u00f3w najdawniejszych \u2013 np. z okresu neolitu, mezolitu lub paleolitu. Wiedzia\u0142em w jaki spos\u00f3b dzia\u0142aj\u0105 archeolodzy profesjonalni, jak odkrywaj\u0105 i pozyskuj\u0105 swoje znaleziska. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce jako amator \u2013 turysta jestem bez szans.<br>Po dok\u0142adniejszych przemy\u015bleniach doszed\u0142em jednak do wniosku, \u017ce tak beznadziejnie nie jest! Jednym z podstawowych materia\u0142\u00f3w u\u017cywanym przez pracz\u0142owieka przez wiele tysi\u0119cy lat by\u0142 krzemie\u0144, odporny na dzia\u0142anie warunk\u00f3w atmosferycznych. Wyrabiano z niego np. elementy uzbrojenia ( ostrza strza\u0142 ) oraz narz\u0119dzia.<br>Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce powierzchnia naszego kraju kryje miliony przedmiot\u00f3w z krzemienia \u2013 zgubionych, uszkodzonych i wyrzuconych, ostrzy strza\u0142, kt\u00f3re nie dosz\u0142y do celu itp. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych przedmiot\u00f3w znajduje si\u0119 pod powierzchni\u0105 ziemi lub pod wod\u0105. Wiele zosta\u0142o zniszczonych w czasie prac budowlanych i ziemnych. Cz\u0119\u015b\u0107 jednak mo\u017cna znale\u017a\u0107, poniewa\u017c trafi\u0142y np. na grunt piaszczysty, kt\u00f3ry zachowa\u0142 si\u0119 w stanie prawie niezmienionym od tysi\u0105cleci. Gdzie jednak takie miejsca znale\u017a\u0107?<br>Odpowied\u017a jest prosta! Tam gdzie praludzie obozowali i zdobywali po\u017cywienie, a wi\u0119c g\u0142\u00f3wnie wzd\u0142u\u017c brzeg\u00f3w jezior i rzek! W czasie poszukiwa\u0144 nale\u017cy jeszcze uwzgl\u0119dni\u0107 fakt, \u017ce w Polsce na przestrzeni ostatnich tysi\u0105cleci poziom w\u00f3d nawierzchniowych obni\u017cy\u0142 si\u0119 \u015brednio o kilka metr\u00f3w. Nale\u017cy wi\u0119c wyobrazi\u0107 sobie przebieg \u00f3wczesnych linii brzegowych. Szukaj\u0105c miejsc gdzie mogli aktywnie przebywa\u0107 praludzie nale\u017cy dodatkowo bra\u0107 pod uwag\u0119 szereg innych warunk\u00f3w m.in. ich bezpiecze\u0144stwo. Bardzo przydatne okazuje si\u0119 te\u017c w praktyce tzw. \u201ewyczucie\u201d.<br>Kieruj\u0105c si\u0119 wy\u017cej om\u00f3wionymi za\u0142o\u017ceniami, uda\u0142o si\u0119 naszej \u201e rodzince\u201d znale\u017a\u0107 w czasie turystycznych w\u0119dr\u00f3wek kilkana\u015bcie krzemiennych artefakt\u00f3w, kt\u00f3re nosi\u0142y \u015blady obr\u00f3bki dokonanej r\u0119k\u0105 cz\u0142owieka. Najciekawsze odkrycie zdarzy\u0142o si\u0119 nam w pewien s\u0142oneczny pa\u017adziernikowy dzie\u0144 1979 roku. Przyjechali\u015bmy tego dnia nad po\u0142udniowy kraniec jeziora w Bor\u00f3wnie. Po rozejrzeniu si\u0119 postanowili\u015bmy sprawdzi\u0107 dok\u0105d doprowadzi nas niepozorna \u015bcie\u017cka prowadz\u0105ca w g\u0142\u0105b lasu, w kierunku po\u0142udniowym od jeziora. R\u00f3wnolegle do \u015bcie\u017cki, po obu jej stronach wida\u0107 by\u0142o mokrad\u0142a. Po przej\u015bciu oko\u0142o 200m doszli\u015bmy do du\u017cego stawu. Po lewej stronie \u015bcie\u017cki za krzakami zauwa\u017cyli\u015bmy piaszczyste pole dochodz\u0105ce do stawu. Analizuj\u0105c ukszta\u0142towanie terenu \u0142atwo doszli\u015bmy do wniosku, ze to pole \u015bwietnie nadawa\u0142o si\u0119 do za\u0142o\u017cenia obozu. Pole mia\u0142o powierzchni\u0119 kilkuset m2 i by\u0142o przygotowane przez le\u015bnik\u00f3w do zalesienia. Poniewa\u017c le\u015bniczy przeorali to miejsce mogli\u015bmy zobaczy\u0107 co kry\u0142a ziemia tuz pod powierzchni\u0105! Ku naszej wielkiej rado\u015bci \u2013 ca\u0142e pole by\u0142o pokryte setkami krzemiennych element\u00f3w! Po sprawdzeniu okaza\u0142o si\u0119, ze w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142y to od\u0142upki, czyli odpady powstaj\u0105ce przy obr\u00f3bce krzemienia! A wi\u0119c by\u0142o to rzeczywi\u015bcie obozowisko zasiedlone przez pracz\u0142owieka! Po dok\u0142adnym przejrzeniu, w\u015br\u00f3d od\u0142upk\u00f3w znale\u017ali\u015bmy kilka ostrzy do strza\u0142. ( Il. 1 )<\/p>\n\n\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/numizmatyka-z-historia.tk\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/IMG_1239-1-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-336\" srcset=\"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/IMG_1239-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/IMG_1239-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/IMG_1239-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/IMG_1239-1-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/IMG_1239-1-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>W nast\u0119pnych dniach nawi\u0105za\u0142em kontakt z archeologami z naszego muzeum, kt\u00f3rzy powiedzieli, \u017ce istnienie obozowisk wok\u00f3\u0142 jeziora w Bor\u00f3wnie odkryli ju\u017c wcze\u015bniej, ale o naszym nie wiedzieli. Poprosili o naniesienie pozycji naszego znaleziska na bardzo dok\u0142adnej mapie. O\u015bwiadczyli, \u017ce g\u0142\u00f3wnie interesuje ich znalezienie cmentarzyska.<br>Na podstawie zebranych informacji mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce odkryte przez nas obozowisko zamieszkiwa\u0142a ludno\u015b\u0107 kultury \u015bwiderskiej ( p\u00f3\u017any paleolit ), kt\u00f3ra rozwin\u0119\u0142a i rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 na terenie Polski w latach mi\u0119dzy 10600 a 9600 p.n.Ch.. Nazw\u0119 swoj\u0105 wzi\u0119\u0142a od miejscowo\u015bci \u015awidry Wielkie na Mazowszu gdzie zosta\u0142a po raz pierwszy odkryta i opracowana.<br>W czasie przeszukiwania obozowiska zauwa\u017cyli\u015bmy, \u017ce w ziemi znajduje si\u0119 du\u017ca ilo\u015b\u0107 m.in. nadpalonych lub zw\u0119glonych fragment\u00f3w ko\u015bci. S\u0105dzili\u015bmy, ze skoro bytowali tu ludzie to musieli rozpala\u0107 ogniska i st\u0105d du\u017co zw\u0119glonych resztek np. spo\u017cywanych potraw. Niestety rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 okrutna. Gdy zako\u0144czyli\u015bmy penetracj\u0119 obozowiska postanowili\u015bmy zajrze\u0107 za g\u0119ste krzaki i chaszcze ograniczaj\u0105ce teren obozowiska od wschodu. Okaza\u0142o si\u0119, ze by\u0142o tam oczko wodne i pomnik! Pomnik w krzakach bez oznakowanego doj\u015bcia!?<br>Na pomniku umieszczono tablic\u0119 z napisem tej tre\u015bci ( Il 2 ):<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>W tym miejscu w roku 1944 okupant hitlerowski spali\u0142 zw\u0142oki 902 ofiar zamordowanych w roku 1940 na polach maj\u0105tku Augustowo.\n                                           Cze\u015b\u0107 ich pami\u0119ci! <\/code><\/pre>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/numizmatyka-z-historia.tk\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_04891-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-299\" srcset=\"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_04891-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_04891-300x225.jpg 300w, https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_04891-768x576.jpg 768w, https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_04891-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_04891-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Przypomnia\u0142em sobie opowiadania mojego ojca, aresztowanego w pa\u017adzierniku 1939 roku przez Niemc\u00f3w. Po przes\u0142uchaniach zosta\u0142 internowany w koszarach przy ulicy Artyleryjskiej w Bydgoszczy. Przetrzymywano tam setki mieszka\u0144c\u00f3w Bydgoszczy i okolic. Ojciec opowiada\u0142 o cz\u0119stych &#8221; selekcjach&#8221; przeprowadzanych przez Niemc\u00f3w.  W wyniku selekcji zazwyczaj cz\u0119\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn kierowano na ci\u0119\u017car\u00f3wki, cz\u0119\u015b\u0107 zatrzymywano w koszarach, a cz\u0119\u015b\u0107 zwalniano. Ci\u0119\u017car\u00f3wki wyje\u017cd\u017ca\u0142y ul. Gda\u0144sk\u0105 poza Bydgoszcz, przypuszczalnie do Augustowa. Szcz\u0105tki wywiezionych, a nast\u0119pnie zamordowanych os\u00f3b znale\u017ali\u015bmy na terenie obozowiska. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego by\u0142a daleka od radosnej.<br>Miejsca, kt\u00f3re opisuj\u0119 wygl\u0105daj\u0105 dzisiaj zupe\u0142nie inaczej. Poziom wody w jeziorze obni\u017cy\u0142 si\u0119 od 1979 roku o oko\u0142o 1,5 m. Wysch\u0142y mokrad\u0142a i oczka wodne. Po du\u017cym i g\u0142\u0119bokim stawie pozosta\u0142o troch\u0119 wilgotnej ziemi na dnie. Na terenie obozowiska ro\u015bnie 40-letni las. I tylko ja wiem co jeszcze pozosta\u0142o w tym lesie pod powierzchni\u0105 ziemi!<br>Zwiedzaj\u0105c te miejsca nie nale\u017cy myli\u0107 pomnika znajduj\u0105cego si\u0119 w g\u0142\u0119bi lasu z tablicami umieszczonymi na blokach ustawionych na brzegu jeziora \u2013 to dwa r\u00f3\u017cne obiekty!<br>Jak oceni\u0107 nasz\u0105 przygod\u0119? Najpierw prze\u017cyli\u015bmy chwil\u0119 rado\u015bci niedzielnych archeolog\u00f3w amator\u00f3w, a nast\u0119pnie oburzenie, z\u0142o\u015b\u0107? Pozosta\u0142a zaduma nad histori\u0105 tego miejsca\u2026.!<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>                                                                                                                                                                                                   \n\n\n\n\n                                                              \n\n\n                                                                                                        \n\n\n\n\n<\/code><\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ju\u017c od najm\u0142odszych lat interesowa\u0142em si\u0119 histori\u0105 oraz dziedzinami z histori\u0105 zwi\u0105zanymi, szczeg\u00f3lnie numizmatyk\u0105 i archeologi\u0105.Tworz\u0105c kolekcj\u0119 monet marzy\u0142em r\u00f3wnie\u017c o tym by stworzy\u0107 zbi\u00f3r artefakt\u00f3w z czas\u00f3w najdawniejszych \u2013 np. z okresu neolitu, mezolitu lub paleolitu. Wiedzia\u0142em w jaki spos\u00f3b dzia\u0142aj\u0105 archeolodzy profesjonalni, jak odkrywaj\u0105 i pozyskuj\u0105 swoje znaleziska. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce jako [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=278"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":999,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions\/999"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}