{"id":543,"date":"2023-03-04T21:44:15","date_gmt":"2023-03-04T20:44:15","guid":{"rendered":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.tk\/?p=543"},"modified":"2023-03-30T10:00:20","modified_gmt":"2023-03-30T08:00:20","slug":"543","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/?p=543","title":{"rendered":"Handel i pieni\u0105dz w Truso"},"content":{"rendered":"\n

Wymiana towarowa mi\u0119dzy lud\u017ami istnia\u0142a od najdawniejszych czas\u00f3w. Dalekosi\u0119\u017cn\u0105 wymian\u0119 towarow\u0105 na naszych ziemiach notuje si\u0119 wg r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 od ok. 3200 roku p. Chr. Pierwsze, najbardziej ucz\u0119szczane szlaki handlowe prowadzi\u0142y z po\u0142udnia Europy przez Bram\u0119 Morawsk\u0105 i Prze\u0142\u0119cz Mi\u0119dzylesk\u0105 w g\u0142\u0105b kraju. Oko\u0142o III – II wieku p. Chr. w oparciu o znane i sprawdzone szlaki wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 szlak zwany bursztynowym, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 w kierunku po\u0142udniowo – wschodniego wybrze\u017ca Ba\u0142tyku, znanego z bogatych z\u0142\u00f3\u017c bursztynu. <\/p>\n\n\n\n

W tamtym okresie szlak ten opanowali Celtowie, kt\u00f3rzy po\u015bredniczyli m.in. w handlu bursztynem. Celtowie prowadzili ju\u017c wtedy dalekosi\u0119\u017cn\u0105 wymian\u0119 towarowo – pieni\u0119\u017cn\u0105. Gdy Celtowie zostali wyparci przez Imperium Rzymskie, nast\u0105pi\u0142 na naszych terenach okres wp\u0142yw\u00f3w rzymskich trwaj\u0105cy od I do IV wieku po Chr., polegaj\u0105cy na intensywnej wymianie handlowej mi\u0119dzy kupcami z po\u0142udnia Europy, a ludno\u015bci\u0105 zamieszkuj\u0105c\u0105 nasze ziemie. <\/p>\n\n\n\n

Kupc\u00f3w, szczeg\u00f3lnie rzymskich interesowa\u0142 g\u0142\u00f3wnie bursztyn, ale r\u00f3wnie\u017c niewolnicy, p\u00f3\u0142produkty z \u017celaza, futra, mi\u00f3d i wosk. Z tego okresu znany jest przekaz o wielkiej wyprawie ekwity rzymskiego na po\u0142udniowo – wschodnie wybrze\u017ce Morza Ba\u0142tyckiego po bursztyn. Wed\u0142ug zapisu w ” Historii naturalis ” autorstwa historyka rzymskiego Pliniusza Starszego ( 24 – 79 r. ), wyprawa ekwity odby\u0142a si\u0119 w czasach Nerona ( 54 – 68 r. ). Przywieziono wtedy do Rzymu bardzo du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 surowca bursztynowego. <\/p>\n\n\n\n

Wiek V i VI to okres w\u0119dr\u00f3wek lud\u00f3w. W tym czasie zupe\u0142nie zamar\u0142 ruch na tradycyjnych szlakach handlowych. W VI i VII wieku obszary dorzecza \u0141aby, Odry i Wis\u0142y zasiedlili S\u0142owianie, a z p\u00f3\u0142nocnego – wschodu nadci\u0105gn\u0119\u0142y plemiona ba\u0142tyjskie zajmuj\u0105c tereny wzd\u0142u\u017c wschodniego wybrze\u017ca Ba\u0142tyku a\u017c do jeziora Dru\u017cno i rzeki Dzierzgo\u0144. Rzeka Elbl\u0105g, jezioro Dru\u017cno oraz rzeka Dzierzgo\u0144 sta\u0142y si\u0119 granic\u0105 mi\u0119dzy ludno\u015bci\u0105 s\u0142owia\u0144sk\u0105 a ba\u0142tyjsk\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu w\u0119dr\u00f3wek lud\u00f3w, w krajach nadba\u0142tyckich nast\u0105pi\u0142y znaczne przemiany gospodarcze, spo\u0142eczne i polityczne – zacz\u0119\u0142o rozwija\u0107 si\u0119 rzemios\u0142o i wymiana towarowa. Zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 mobilno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, szczeg\u00f3lnie Skandynaw\u00f3w. Na pocz\u0105tku VIII wieku powsta\u0142y pierwsze licz\u0105ce si\u0119 osady rzemie\u015blniczo – handlowe – Hedeby i Ribe w Danii, Kaupang w Norwegii, Ahus w Skanii, Paviken na Gotlandii, Birka w Szwecji, Wolin na Pomorzu, Rerik u Obotryt\u00f3w, Truso u Ba\u0142t\u00f3w, Stara \u0141adoga i Nowogr\u00f3d Wielki na p\u00f3\u0142nocnej Rusi. By\u0142y to osady portowe, rzemie\u015blniczo – handlowe, o charakterze wczesnomiejskim. Lokowano je zazwyczaj w niewielkiej odleg\u0142o\u015bci od morza, mia\u0142y dogodne po\u0142\u0105czenia komunikacyjne – wodne i l\u0105dowe oraz zasobne zaplecze. <\/p>\n\n\n\n

W tym samym czasie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 te\u017c tzw. okres wiki\u0144ski, trwaj\u0105cy do XI wieku – na scenie dziejowej pojawili si\u0119 Wikingowie. Kim byli? Byli to Du\u0144czycy, Norwegowie, Szwedzi, w znacznie mniejszym stopniu S\u0142owianie, kt\u00f3rzy charakteryzowali si\u0119 wyj\u0105tkow\u0105, wszechstronn\u0105 aktywno\u015bci\u0105, ruchliwo\u015bci\u0105 i w razie potrzeby waleczno\u015bci\u0105. Potocznie uwa\u017cani byli za bezwzgl\u0119dnych wojownik\u00f3w i rabusi\u00f3w. By\u0142a to jednak tylko cz\u0119\u015b\u0107 prawdy. W rzeczywisto\u015bci byli nie tylko dzielnymi wojownikami, ale r\u00f3wnie\u017c \u015bwietnymi \u017ceglarzami, odkrywcami, zdobywcami, rzemie\u015blnikami i kupcami. <\/p>\n\n\n\n

Na przyk\u0142ad Ruryk, w\u0142adca Wareg\u00f3w opanowa\u0142 Nowogr\u00f3d Wielki, a p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c Kij\u00f3w i zosta\u0142 za\u0142o\u017cycielem dynastii Rurykowicz\u00f3w \u2013 ksi\u0105\u017c\u0105t Rusi Kijowskiej. Wiking\u00f3w spotykamy w dru\u017cynach pierwszych Piast\u00f3w, a woj\u00f3w pomorskich w dru\u017cynach kr\u00f3l\u00f3w du\u0144skich. Siostrze\u0144cy Boles\u0142awa Chrobrego osi\u0105gn\u0119li w\u015br\u00f3d Wiking\u00f3w wysokie pozycje \u2013 Olaf zosta\u0142 kr\u00f3lem Szwecji, a Kanut podbi\u0142 Angli\u0119 i zasiad\u0142 na jej tronie z przydomkiem \u201e Wielki\u201d. Skaldowie w swoich sagach du\u017co pisali o matce tych w\u0142adc\u00f3w, siostrze Boles\u0142awa Chrobrego, \u015awi\u0119tos\u0142awie \u2013 Sigridzie Storradzie oraz o samym Boles\u0142awie, kt\u00f3rego bardzo cenili. Tak wi\u0119c i my mamy sw\u00f3j udzia\u0142 w \u015bwiecie Wiking\u00f3w!
\u017beglarze skandynawscy zasiedlili m.in. Wyspy Owcze, Szetlandy, wybrze\u017ce Grenlandii i Islandi\u0119, a pod koniec X wieku dotarli do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej.
Statki ( \u0142odzie ) u\u017cywane przez Wiking\u00f3w w tamtych czasach to: drakkary uwa\u017cane za statki wojenne, knary \u2013 statki pe\u0142nomorskie o du\u017cej \u0142adowno\u015bci oraz byrdingi – statki handlowe u\u017cywane g\u0142\u00f3wnie do \u017ceglugi przybrze\u017cnej. \u0141odzie te osi\u0105ga\u0142y stosunkowo du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107, mia\u0142y spor\u0105 wyporno\u015b\u0107 przy ma\u0142ym zanurzeniu. Mog\u0142y wi\u0119c wp\u0142ywa\u0107 na p\u0142ytkie akweny. Statki te mia\u0142y nap\u0119d wios\u0142owy, by\u0142y te\u017c wyposa\u017cone w jeden prostok\u0105tny \u017cagiel, kt\u00f3ry wykorzystywano do nap\u0119du przy sprzyjaj\u0105cym wietrze.
Do nawigacji przy dobrej pogodzie stosowano prymitywne, ale do\u015b\u0107 skuteczne kompasy s\u0142oneczne wykorzystuj\u0105c wskazania cienia na wyskalowanej tarczce, znajomo\u015b\u0107 oceny szeroko\u015bci geograficznej i pory roku. W nocy orientowano si\u0119 wg po\u0142o\u017cenia gwiazd. Przy pogodzie pochmurnej i we mgle \u017ceglarze byli bezradni \u2013 p\u0142yn\u0119li \u201e na wyczucie\u201d.
W okresie wiki\u0144skim ( VIII \u2013 XI wiek ) Ba\u0142tyk pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 g\u0142\u00f3wnego szlaku handlowego dla Fryz\u00f3w, Skandynaw\u00f3w, S\u0142owian, Ba\u0142t\u00f3w i Fin\u00f3w. Dzi\u0119ki ruchliwo\u015bci Wiking\u00f3w zosta\u0142 wkr\u00f3tce przed\u0142u\u017cony Niemnem lub D\u017awin\u0105 , a nast\u0119pnie Dnieprem a\u017c do Morza Czarnego albo przez jezioro \u0141adoga, rzeki Wo\u0142chow, Mst\u0119 i Wo\u0142g\u0119 do Morza Kaspijskiego. Nast\u0105pi\u0142 okres dynamicznego rozwoju handlu dalekosi\u0119\u017cnego opartego o wymian\u0119 towarowo \u2013 pieni\u0119\u017cn\u0105 mi\u0119dzy krajami ba\u0142tyckimi a Orientem i Bizancjum. Sprzyja\u0142o to rozwojowi i bogaceniu si\u0119 empori\u00f3w nadba\u0142tyckich, w tym m.in. Truso.
Co wiemy o Truso? O Truso dowiadujemy si\u0119 z relacji angielskiego \u017ceglarza Wulfstana z II po\u0142owy IX wieku. Jak to mo\u017cliwe? Ot\u00f3\u017c w V wieku Orozjusz, teolog chrze\u015bcija\u0144ski i historyk, wsp\u00f3\u0142pracownik \u015bw. Augustyna opracowa\u0142 chorografi\u0119, czyli opisanie \u015bwiata, oczywi\u015bcie w oparciu o \u00f3wczesn\u0105 wiedz\u0119. T\u0105 chorografi\u0105 zainteresowa\u0142 si\u0119 kr\u00f3l Anglii, Alfred Wielki, kt\u00f3ry przet\u0142umaczy\u0142 j\u0105 z \u0142aciny na j\u0119zyk angielski i uzna\u0142, \u017ce to dzie\u0142o jest w znacznym stopniu nieaktualne i niekompletne. Poniewa\u017c ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych i gospodarczych konieczna by\u0142a dla niego wiedza o krajach nadba\u0142tyckich, wys\u0142a\u0142 tam swojego zaufanego \u017ceglarza Wulfstana celem zebrania informacji o tym regionie. Wulfstan zadanie wykona\u0142, a jego relacj\u0119 kr\u00f3l Alfred za\u0142\u0105czy\u0142 jako uzupe\u0142nienie do dzie\u0142a Orozjusza. Relacja ta jest dla nas bardzo cenna, przytocz\u0119 wi\u0119c jej fragment, kt\u00f3ry nas najbardziej interesuje w t\u0142umaczeniu dokonanym z j\u0119zyka staroangielskiego przez profesora Gerarda Labud\u0119:<\/p>\n\n\n\n

\u201e Wulfstan opowiada\u0142, \u017ce jecha\u0142 z Haede ( Hedeby ), \u017ce przyby\u0142 do Truso w siedem dni i nocy, \u017ce okr\u0119t szed\u0142 przez ca\u0142\u0105 drog\u0119 pod \u017caglami. S\u0142owia\u0144szczyzn\u0119 ( Weonodland ) mia\u0142 po prawej r\u0119ce, po lewej za\u015b Langland, Leoland, Falster i Skani\u0119. Ca\u0142a ta ziemia nale\u017ca\u0142a do Danii.
Nast\u0119pnie mieli\u015bmy po lewej stronie ziemi\u0119 Burgund\u00f3w, a ta posiada w\u0142asnego kr\u00f3la.
Dalej mieli\u015bmy za ziemi\u0105 Burgund\u00f3w takie ziemie jak one id\u0105c z lewej kolejno si\u0119 nazywaj\u0105: Blehinge, Meore, Oland i Gotland, ca\u0142a ta ziemia nale\u017cy do Szwed\u00f3w. A S\u0142owia\u0144<\/em>szczyzn\u0119 mieli\u015bmy a\u017c do uj\u015bcia Wis\u0142y przez ca\u0142y czas po prawej stronie.
Wis\u0142a ta jest wielk\u0105 rzek\u0105 i przez to dzieli Witland ( kraj Wit? ) i Weonodland ( kraj S\u0142owian ). A Witland nale\u017cy do Est\u00f3w ( Ba\u0142t\u00f3w ). A ta\u017c Wis\u0142a wyp\u0142ywa z ziemi S\u0142owian i sp\u0142ywa do Zalewu Estyjskiego, a ten Zalew Estyjski jest co najmniej pi\u0119tna\u015bcie mil szeroki. Od wschodu sp\u0142ywa tutaj do Zalewu Estyjskiego rzeka Ilfing \u2013 z tego jeziora, nad kt\u00f3rego brzegiem le\u017cy Truso. I schodz\u0105 si\u0119 tutaj w Zalewie Estyjskim od wschodu rzeka Ilfing z kraju Est\u00f3w i od po\u0142udnia Wis\u0142a z kraju S\u0142owian. Tutaj za\u015b Wis\u0142a zabiera rzece Ilfing jej nazw\u0119 i sp\u0142ywa z tego zalewu do <\/em>morza w kierunku p\u00f3\u0142nocno \u2013 zachodnim. I dlatego nazywa si\u0119 Wis\u0142ouj\u015bciem.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na przestrzeni wiek\u00f3w o Truso zapomniano. Dopiero pod koniec XVI wieku pewien uczony, badaj\u0105cy stare ksi\u0119gi natkn\u0105\u0142 si\u0119 przypadkowo na relacj\u0119 Wulfstana. Naukowcy zacz\u0119li si\u0119 zastanawia\u0107 gdzie Truso mog\u0142o si\u0119 znajdowa\u0107, czy zachowa\u0142y si\u0119 jakie\u015b pozosta\u0142o\u015bci. Szukano przez ok. 400 lat. Przez ostatnie dziesi\u0119ciolecia Truso szukali intensywnie archeolodzy skandynawscy, niemieccy i oczywi\u015bcie polscy.<\/p>\n\n\n\n

Wreszcie Truso odkry\u0142 w 1981 roku polski archeolog, prof. Marek Jagodzi\u0144ski, na polach wsi Jan\u00f3w Pomorski. W czasie bada\u0144 archeologicznych odnaleziono bardzo du\u017co artefakt\u00f3w i \u015blad\u00f3w, kt\u00f3re pozwoli\u0142y na do\u015b\u0107 dok\u0142adne okre\u015blenie – kto za\u0142o\u017cy\u0142 i zbudowa\u0142 Truso, kim byli jego mieszka\u0144cy, czym si\u0119 zajmowali, jaki by\u0142 ich system p\u0142atniczy i jakie mieli upodobania.<\/p>\n\n\n\n

Truso by\u0142o bardzo korzystnie zlokalizowane – blisko morza, ale w bezpiecznej odleg\u0142o\u015bci, dogodnie po\u0142\u0105czone drogami wodnymi we wszystkich kierunkach, blisko bogatych z\u0142\u00f3\u017c bursztynu z urozmaiconym zapleczem.<\/p>\n\n\n\n

Osada mia\u0142a charakter wczesnomiejski, rzemie\u015blniczo – handlowy z portem. Powsta\u0142a przypuszczalnie z inicjatywy kupc\u00f3w skandynawskich w porozumieniu i za zgod\u0105 plemiennej elity ba\u0142tyjskiej. Pocz\u0105tek jej powstania oraz wst\u0119pny okres rozwoju datuje si\u0119 na VII \/ VIII do pocz\u0105tku IX wieku. Jej pe\u0142ny rozkwit przypad\u0142 na I po\u0142ow\u0119 IX wieku i trwa\u0142 do I po\u0142owy X wieku.<\/p>\n\n\n\n

Port oraz rzemie\u015blniczo – handlowa cz\u0119\u015b\u0107 osady zosta\u0142a zbudowana w stylu skandynawskim i by\u0142a przypuszczalnie zamieszkana oraz u\u017cytkowana g\u0142\u00f3wnie przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 skandynawsk\u0105. Peryferyjna cz\u0119\u015b\u0107 Truso by\u0142a zbudowana i zamieszkana przez ludno\u015b\u0107 ba\u0142tyjsk\u0105 i s\u0142owia\u0144sk\u0105 o czym \u015bwiadczy charakter zabudowy.<\/p>\n\n\n\n

Zabudowa Truso zajmowa\u0142a powierzchni\u0119 ok. 20 ha – by\u0142a to wi\u0119c osada du\u017ca. Znajdowa\u0142o si\u0119 tu wiele warsztat\u00f3w i pracowni. Najwi\u0119cej by\u0142o warsztat\u00f3w bursztynniczych. Wyrabiano w nich z bursztynu r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci paciorki kr\u0105\u017ckowe, rurkowe, zawieszki r\u00f3\u017cnych kszta\u0142t\u00f3w, naszyjniki, broszki, amulety maj\u0105ce form\u0119 zawieszek, kt\u00f3re przedstawia\u0142y miniaturki – m\u0142ot\u00f3w Thora, broni, narz\u0119dzi, sprz\u0119t\u00f3w codziennego u\u017cytku, figurek antropomorficznych i zoomorficznych oraz krzy\u017ce, ko\u0142a, kapsu\u0142ki, kotwice itp.<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwraca\u0142a du\u017ca ilo\u015b\u0107 pionk\u00f3w do gier planszowych o r\u00f3\u017cnych kszta\u0142tach, nawet z czopami u podstawy, co pozwala\u0142o wtyka\u0107 je w otwory planszy, bardzo przydatne do gry na \u0142odzi w czasie rejsu na morzu. \u015awiadczy to o wielkiej popularno\u015bci gier planszowych w\u015br\u00f3d Skandynaw\u00f3w. Potwierdza to te\u017c spis sporz\u0105dzony w tamtych czasach przez jarla Rongvaldr Kali m\u00f3wi\u0105cy ” o umiej\u0119tno\u015bciach godnych rozumnego m\u0119\u017ca i w\u0142adcy “, gdzie znajomo\u015b\u0107 gier planszowych stawia na r\u00f3wni z umiej\u0119tno\u015bci\u0105 pisania run\u00f3w, czytania ksi\u0105g, prac\u0105 w ku\u017ani, jazd\u0105 na nartach, \u0142ucznictwem, wio\u015blarstwem, gr\u0105 na harfie i sk\u0142adaniem sag. Do bardzo popularnych i cenionych nale\u017ca\u0142a gra o nazwie hnefatafl. By\u0142a to gra wymagaj\u0105ca kombinacyjnego my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n

Z Truso w r\u00f3\u017cnych kierunkach eksportowano nie tylko wyroby gotowe z bursztynu, ale r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u0142produkty i nieobrobiony surowiec bursztynowy. Kowale korzystaj\u0105c z importowanych sztab \u017celaza oraz miejscowej rudy darniowej wykonywali narz\u0119dzia i bro\u0144 m. in. no\u017ce, sierpy, zamki, klucze, groty do strza\u0142 i oszczep\u00f3w, miecze i rozmaite elementy konstrukcyjne ( nity, gwo\u017adzie, druty, \u0142a\u0144cuchy, haki, r\u00f3\u017cne okucia ).<\/p>\n\n\n\n

Fotografia 1 przedstawia groty strza\u0142 bardzo podobne do produkowanych w Truso.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 1. Groty strza\u0142 IX \/ X w.<\/p>\n\n\n\n

Z ko\u015bci i rogu wyrabiano r\u00f3\u017cnego rodzaju grzebienie, oprawki, ok\u0142adziny i pionki do gier planszowych. W pracowniach zajmuj\u0105cych si\u0119 jubilerstwem i metaloplastyk\u0105 wyrabiano ozdoby – zapinki i brosze r\u00f3\u017cnego kszta\u0142tu z ornamentami lub bez, szpile, \u0142a\u0144cuszki, ozdobne okucia, amulety, zawieszki i pier\u015bcienie. Do produkcji wykorzystywano srebro, br\u0105z srebrzony, mosi\u0105dz i o\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

W Truso stwierdzono te\u017c \u015blady warsztat\u00f3w szklarskich, w kt\u00f3rych przypuszczalnie przerabiano pochodz\u0105c\u0105 z importu st\u0142uczk\u0119 szklan\u0105. Wykonywano z niej g\u0142\u00f3wnie r\u00f3\u017cnego rodzaju paciorki, kt\u00f3re w obrocie lokalnym s\u0142u\u017cy\u0142y do wykonywania ozd\u00f3b np. naszyjnik\u00f3w i wisiork\u00f3w, ale mog\u0142y pe\u0142ni\u0107 te\u017c rol\u0119 pieni\u0105dza.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cn\u0105 dziedzin\u0105 wytw\u00f3rczo\u015bci by\u0142a produkcja r\u00f3\u017cnego kszta\u0142tu i wielko\u015bci ose\u0142ek do ostrzenia no\u017cy, sierp\u00f3w i innych narz\u0119dzi oraz du\u017cych k\u00f3\u0142 szlifierskich \u0142o\u017cyskowanych zapewne w specjalnych stojakach, do ostrzenia wi\u0119kszych narz\u0119dzi lub broni. Ose\u0142ki wykonywano z materia\u0142\u00f3w skalnych o r\u00f3\u017cnej szorstko\u015bci i twardo\u015bci. W reliktach domostw stwierdzono obecno\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 tkackich. S\u0105dzi\u0107 mo\u017cna, \u017ce miejscowe kobiety wykonywa\u0142y odzie\u017c dla rodziny we w\u0142asnym zakresie.<\/p>\n\n\n\n

Ludno\u015b\u0107 ba\u0142tyjska i s\u0142owia\u0144ska zajmowa\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie dostarczaniem surowc\u00f3w do produkcji oraz sprowadzaniem i przetwarzaniem \u015brodk\u00f3w spo\u017cywczych dla mieszka\u0144c\u00f3w osady. Wykonywa\u0142a pewnie te\u017c r\u00f3\u017cne prace us\u0142ugowe w zakresie np. budownictwa czy napraw statk\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Podstawowym \u015brodkiem p\u0142atniczym u\u017cywanym w handlu dalekosi\u0119\u017cnym w Truso by\u0142y monety srebrne pochodz\u0105ce z kraj\u00f3w Orientu – dirhemy. W czasie wykopalisk archeolodzy znale\u017ali ich ponad 1000 sztuk! U\u017cywano te\u017c srebro pod innymi postaciami np. fragmenty monet, z\u0142om srebrny, bi\u017cuteri\u0119, sztabki. Do rozlicze\u0144 niezb\u0119dne by\u0142y dok\u0142adne wagi szalkowe oraz komplet odwa\u017cnik\u00f3w. Ka\u017cdy kupiec musia\u0142 taki zestaw posiada\u0107. W Truso znaleziono ponad 1200 odwa\u017cnik\u00f3w co \u015bwiadczy o intensywnej wymianie handlowej. Odwa\u017cniki musia\u0142y by\u0107 znormalizowane. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich mia\u0142a kszta\u0142t kubooktaedryczny i by\u0142a wykonana z br\u0105zu, inne by\u0142y kuliste ze sp\u0142aszczeniami, z rdzeniem \u017celaznym i pow\u0142ok\u0105 z br\u0105zu. W\u015br\u00f3d zaufanych kupc\u00f3w utrzymuj\u0105cych sta\u0142y kontakt, odwa\u017cniki mog\u0142y te\u017c pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 tak\u0105 jak dzisiejsze weksle. Warto\u015b\u0107 odwa\u017cnika \u2013 weksla odpowiada\u0142a masie srebra r\u00f3wnej masie odwa\u017cnika.
W obrocie lokalnym jako pieni\u0105dz stosowano przypuszczalnie r\u00f3wnie\u017c paciorki bursztynowe i szklane lub wykonane z kamieni p\u00f3\u0142szlachetnych. Wykorzystywano te\u017c wyroby z bursztynu lub innych materia\u0142\u00f3w oraz surowiec bursztynowy.
Fot. 2 \u2013 7 przedstawiaj\u0105 przyk\u0142ady dirhem\u00f3w jakie by\u0142y w obiegu p\u0142atniczym w Truso, w VIII \u2013 X wieku. Pod koniec X wieku pojawi\u0142y si\u0119 zapewne denary zachodnioeuropejskie, szczeg\u00f3lnie z Nadrenii. Przyk\u0142ady takich denar\u00f3w widzimy na fot. 8 i 9.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 2. Persja, Khustro II, dynastia Sasanid\u00f3w, dirhem, mennica Biszapur 591 – 628, 32 mm, 3,4g.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 3. Tabaristan, gubernator Hani 788 – 789 r., 1\/2 dirhema ( hemidrachma, tabari dirhem ), 22 mm, 2g.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 4. Imperium arabsko – muzu\u0142ma\u0144skie, kalifat Bagdadu, kalif al Mansur z rodu Abbasyd\u00f3w 754 – 775 r., dirhem 769 r., mennica Medina al – Salam ( Bagdad ), 25 mm, 2,84g.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 5. Kalifat Bagdadu, kalif z rodu Sasanid\u00f3w al – Muktafi billach 902 – 908 r., emir Ismail ibn Ahmad 892 – 907 r., dirhem, mennica Samarkanda 902 – 903 r., 26 mm, 2,93g.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 6. Maroko, Idris II 791 – 826, dirhem, 22 mm, 2,33g.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 7. Indie, szachowie Kabulu, drachma typu Samanta Devi 850 – 1000r., 19,2 mm, 2,16g.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 8. Niemcy, Dolna Lotaryngia, Otto I 936 – 973 r. lub Otto II 973 – 983 r., mennica Kolonia – arcybiskupstwo, denar, 18 mm, 1,2g. Awers: ODDO + MP ( ERATOR ) AUG ( USTUS ) Rewers: S ( ANCTA ) COLONIA A ( GRIPPINA ) <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fot. 9. Niemcy, Dolna Saksonia, Otto III 983 \u2013 1002 r., denar, mennica Dortmund, 18 mm, 1,28g. Awers: ODDO REX Rewers: THERTMANNI <\/p>\n\n\n\n

Nieznane s\u0105 dzieje Truso w X \/ XI i p\u00f3\u017aniejszych wiekach. Przypuszczalnie charakter osady zacz\u0105\u0142 si\u0119 radykalnie zmienia\u0107, a jej znaczenie male\u0107. W regionie nast\u0105pi\u0142y znaczne zmiany natury politycznej, gospodarczej i przyrodniczej. Pomorze Gda\u0144skie znalaz\u0142o si\u0119 w granicach pa\u0144stwa Mieszka I, a po\u0142o\u017cony niedaleko Gda\u0144sk rozwija\u0142 si\u0119 dynamicznie, by\u0142 korzystniej skomunikowany i kontrolowa\u0142 \u017ceglug\u0119 na Wi\u015ble \u2013 przej\u0105\u0142 wi\u0119c dotychczasow\u0105 rol\u0119 Truso. W roku 997 Gda\u0144sk odwiedzi\u0142 w drodze do Prus\u00f3w \u015bw. Wojciech. Znaj\u0105cy go mnich benedykty\u0144ski Kanapariusz opracowa\u0142 \u201e\u017bywot \u015bw. Wojciecha\u201d i napisa\u0142 w nim m.in., \u017ce \u015bwi\u0119ty odwiedzi\u0142 \u201e urbs Gyddanyzc\u201d gdzie \u201e chrzci ogromn\u0105 rzesz\u0119 ludzi\u201d. Jest to pierwszy zapis nazwy Gda\u0144ska i wynika z niego te\u017c, \u017ce ten gr\u00f3d ju\u017c wtedy by\u0142 bardzo ludny. Osobn\u0105 przyczyn\u0105 niepowodze\u0144 Truso by\u0142o przypuszczalnie to, \u017ce jezioro Dru\u017cno by\u0142o p\u0142ytkie i zarasta\u0142o a nowo budowane statki cechowa\u0142a wi\u0119ksza \u0142adowno\u015b\u0107, a co za tym idzie wi\u0119ksze zanurzenie. Akwen ten stawa\u0142 si\u0119 wi\u0119c dla nich niebezpieczny. Na przestrzeni wiek\u00f3w Truso sta\u0142o si\u0119 stopniowo zwyk\u0142\u0105 wiosk\u0105 \u2013 dzisiejszym Janowem Pomorskim.<\/p>\n\n\n\n

Ewentualnym m\u0142odszym czytelnikom tego opowiadania polecam przeczytanie ksi\u0105\u017cki przygodowej dla m\u0142odzie\u017cy autorstwa Ma\u0107ka Horna.: ” Pan Samochodzik i …. Truso”. Z \u201eprzymru\u017ceniem oka\u201d mog\u0105 t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 przeczyta\u0107 te\u017c starsi czytelnicy. Mimo banalnej tre\u015bci akcji, zawarto w tej ksi\u0105\u017cce du\u017co wiadomo\u015bci o wykopaliskach i o samym Truso.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

Jagodzi\u0144ski F.M. – \u201e TRUSO \u2013 legenda Ba\u0142tyku\u201d. Katalog z wystawy. Muzeum Archeologiczno \u2013 Historyczne w Elbl\u0105gu. 2015r.
Internet<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wymiana towarowa mi\u0119dzy lud\u017ami istnia\u0142a od najdawniejszych czas\u00f3w. Dalekosi\u0119\u017cn\u0105 wymian\u0119 towarow\u0105 na naszych ziemiach notuje si\u0119 wg r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 od ok. 3200 roku p. Chr. Pierwsze, najbardziej ucz\u0119szczane szlaki handlowe prowadzi\u0142y z po\u0142udnia Europy przez Bram\u0119 Morawsk\u0105 i Prze\u0142\u0119cz Mi\u0119dzylesk\u0105 w g\u0142\u0105b kraju. Oko\u0142o III – II wieku p. Chr. w oparciu o znane i […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-543","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=543"}],"version-history":[{"count":150,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1080,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/543\/revisions\/1080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/numizmatyka-z-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}